|
|
|
Ekonomik dalgalanmalar sigorta tazminatlarını nasıl etkiliyor? |
|
 Bazı ekonomik değişimler var ki ekonomi iyi de olsa kötü de olsa sigorta tüketicilerini (sigortalılar) bu değişimlerden olumsuz bir biçimde etkilendirmektedir. Öncelikle şu anda içinde yaşadığımız yerel ve küresel krizin bir hasar sonrası tazminat ödeme sorumluluğunu ve ödenecek tazminatları nasıl etkilediğini sonra da üretimin beklenti ve hedeflerin üzerinde olduğu refahın arttığı dönemlerde bir hasardan sonra tazminatların nasıl etkilendiğini üç bölümlük bir anlatım ile aktarmak istiyorum.
Özellikle Çin'in son yıllardaki üretim ve büyüme hızı metal ve petrol türevi tüm hammadde fiyatlarını dünya çapında yükselttiğini buna karşın bir kısmı yapay olarak şişirilen hammadde ve yarı mamul emtia fiyatları son ekonomik kriz ve üretimin kısılmasına bağlı olarak büyük düşüşler gösterdiğini hep birlikte gördük görmeye de devam ediyoruz.
Fiyatların büyük bir hızla aşağı doğru seyretmesi özellikle ithal edilen hammadde ve ara mallar için teminat verilen "nakliyat emtia" sigorta poliçelerinden kaynaklanan hasar tazminatlarını ve sigortalıları olumsuz yönde etkilemeye başladı. Sigortalılar büyük çaplı hasarlarda nerde ise sigorta yaptırdıklarına pişman olmaya başladılar.
Olağanüstü fiyat dalgalanmaları sigortacıların iradesi dışında geliştiğine göre bu konjonktür içinde sigortalılar haksızlığa uğramadıkları konusunda nasıl ikna edilmeli, sigortacılar hasarı nasıl yönetmeli ve poliçeden kaynaklanan zararlar hakkaniyet ilkeleri bağlamında hangi yasal çerçevede hesaplanmalıdır.
Peki fiyatların büyük bir hızla düşmesi ne anlama geliyor ve sigortalılar bundan nasıl etkileniyor? Konuyu basit bir örnekle açıklayalım. Türkiye'de beyaz eşya üreten bir firma Çin'den tonu 1000 USD'ye Incoterm 2000 CIF şartları ile 1500 rulo sac ithal etmiştir.
ICC All Risks (A) şeraitli sigorta poliçesi; sigorta bedeli sigorta değerine eşit olarak düzenlenmiştir. Ancak teslim süresi ve sevkıyatın uzun sürmesi nedeni ile sigortalı mallar Türkiye'ye geldiğinde ithal edilen sacın ton başına PİYASA RAYİÇ DEĞERİ tüm dünyada ve ülkemizde 500 USD'ye düşmüştür. Bu durumda sigorta bedeli ile sigorta değeri arasında fark oluşmuş diğer bir anlatım ile sigorta poliçesi AŞKIN sigorta haline dönüşmüştür.
İthal edilen malların sevkıyat sürecinde 200 rulosunun deniz suyundan etkilendiği satış ve üretim özelliğini kaybettiği sigorta eksperince saptanmıştır. Ortada malların limana geldiği tarih itibarıyla bir AŞKIN sigorta söz konusu olduğuna göre sigortacının tazminat ödeme sorumluluğu bağlamında hangi yasa ve gerekçeler ile nasıl bir hesaplama yapılmalıdır.
Öncelikle belirtmeliyiz ki. TTK Md. 1283'e göre ; Sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin ancak hakikaten uğradığı zararı tazmine mecburdur. Bu durumda sigortadan faydalanan kimsenin hakikaten uğradığı zararın hesaplanmasında gönderilen ya da varış mahallindeki piyasa rayiç değerlerinin göz önüne alınıp alınmayacağı önem kazanmaktadır.
Sigorta poliçesi ICC All Risks (A) şeraiti ile düzenlenmiş olmasına karşın enstitü emtia klozlarında bu tür fiyat dalgalanmaları durumunda zararın hangi koşullarda hesaplanacağı hususunda bir hüküm bulunmamaktadır. Her ne kadar ICC klozlarında bu tür fiyat dalgalanmaları karşısında hasar anında uygulanacak bir hüküm yok ise de konuyu Türk Ticaret Kanunu’nun md.785,md.1112,md. 1434 ile Nakliyat emtia sigorta poliçesi genel şartları 25/1-2.maddeleri ışığında değerlendirmek gerekecektir.
|
|
3 Mart 2009
- 11:00:01 - 556
günlük
Ekleyen editör:
Saner BAYRAM |
|
|
Yorumlayan: [0] [Yazdır] |
Bu yazı-yorum için henüz yorum yapılmamış veya yorum onaylanmamış.
[ Yorum yap ]
|
|
|
)
